Eğitimci Yazar Musa Mert’ten Dikkat Çekici Bir Yazı: Eğitimcilik Yönüyle Ebu Hanife

Eğitimci Yazar Musa Mert’ten Dikkat Çekici Bir Yazı: Eğitimcilik Yönüyle Ebu Hanife
23 Haziran 2016 tarihinde eklendi, 1.537 kez okundu.
Reklam

imam.i.azam_.ebu_.hanefiYazılarıyla ve “Ne Dedimse Kendime” adlı kitabıyla branşımızda oldukça önemli bir yere sahip olan değerli Musa Mert hocamın kaleminden okunası güzel bir yazıyı sizlere iktibas etmek istiyoruz:

Öz

İnsanlık tarihi ile eş zamanlı kavramlar olan öğrenme ve öğretme konusunda, tarih boyunca sayısız görüş, düşünce, teori ve uygulama ortaya konmuştur. İslam Dünyasında da, bu alanda oldukça zengin ve dikkate alınması gereken tecrübeler mevcuttur.

Din Eğitimi alanında geçmişte önemli çalışmalar ortaya koymuş âlimlerin tecrübelerinden faydalanmak, günümüz Din Eğitimcilerine farklı açılımlar kazandırabilir. Daha çok fıkıhçılığı ile tanınmış olmasına rağmen, İmam-ı Azam Ebu Hanife’nin bu alandaki başarılı uygulamaları, geçmişteki tecrübelerin en dikkat çekici olanları arasında yer almaktadır.

Bu çalışmada Ebu Hanife’nin, iyi bir eğitimci olmasını sağlayan etkenler, aldığı eğitim ve Din Eğitimi alanında ortaya koyduğu metot ve uygulamalar,  ana hatlarıyla incelenmiştir. Yapılan inceleme sonunda Ebu Hanife’nin, Din Eğitimi alanında dikkatle incelemesi gereken önemli çalışmalar ortaya koyduğu görülmüştür. Sahip olduğu yetenek ve özelliklerle birlikte, ders ortamı, ders tekniği, öğrenciye bakışı, öğrenciye yaklaşımı gibi pek çok konudaki uygulamalarının, eğitim uzmanlarının ve öğretmen yetiştiren kurumların dikkatle incelemeleri gereken veriler ve değerler içerdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler: Eğitim, Din Eğitimi, Eğitimci, Ebu Hanife, Öğretim Metodu.

 

As an Educator Ebu Hanifa

Throughout history, numerous opinions, thoughts, theories and practices have been put forward in relation to the learning and teaching that are concepts as old as the history of mankind. The Islamic World has also seen outstanding experiences that need to be taken into consideration in this respect.    

Benefiting from the experiences of the scholars who carried out significant studies in the field of Religious Education may serve many perspectives for the contemporary Religious Educators. Known better for his Islamic studies, the remarkable achievements by İmam-ı Azam Ebu Hanife are definitely among the most outstanding experiences in this field.  

In this study, the factors enabling Ebu Hanife to be a good educator, the education he received and the methodology and practices he put forward in the field of the Religious Education have been studied. The studies have shown that Ebu Hanife put forward outstanding studies that need utmost attention in the field of the Religious Education. It has been observed that his practices in such issues as the learning environment, teaching techniques, his view of students and his approach to students as well as his abilities and characteristics include data and values that need to be taken into consideration by the education experts and educators’ training institutions.   

Key Words: Education, Religious Education, Educator, Ebu Hanife, Methodology.

 

Atıf

Musa Mert, Eğitimcilik yönüyle Ebu Hanife, Marife, Kış 2014, ss.159-174

 

 

I. Giriş

Eğitim alanında bugün olduğu gibi geçmişte de büyük emekler verilmiş, çeşitli metotlar uygulanmıştır. Günümüzün eğitim stratejisini ve anlayışını belirlerken geçmişin tecrübesinden de faydalanmak gerekir. Eğitim alanında yapılan araştırmalar arasında geçmişte yaşamış ve tarihte iz bırakmış âlimlerin çalışmalarının da incelenmesi, çağımızın eğitimcilerinin farklı açılımlar kazanmalarını sağlayabilir.

Daha çok fıkıhçılığı ile ön plana çıkmış olmasına rağmen, İmam-ı A’zam Ebu Hanife (ö. 150/767) gibi yüzlerce öğrenci yetiştirdiği kaynaklarımızda kayıtlı olan bir âlimin yetişmesindeki etkenler, yetişme ortamı ve onun eğitim alanındaki çalışmalarının ortaya konulması, alanın araştırıcısının dikkatle incelemesini gerekli kılan çalışmalar arasında sayılabilir. Ebu Hanife’nin yetiştirdiği öğrencilerin arasında İmam Ebû Yusuf (ö. 182/798), İmam Muhammed (ö. 189/805) ve İmam Züfer (ö. 158/775) gibi Hanefî mezhebinin önde gelen âlimlerin de bulunduğu kırk kadarının, ictihat edecek dereceye ulaşmış olması,[1] bir araştırmacı olarak onun bu başarısının sebeplerine, eğitim anlayışına, metotlarına ve onun bu alandaki çalışmalarına ilgimizi artırmaktadır.

Bu çalışma, bu anlayışla yapılmış olup genel hatlarıyla Ebu Hanife’nin eğitimcilik yönünü ortaya koyma amacını taşımaktadır.

 

II. Ebu Hanife’yi Başarılı Bir Eğitimci Kılan Dinamikler

  1. Yetişme Ortamı

Ebu Hanife 80/699 yılında, Müslüman bir ailede dünyaya gelmiştir.[2] 150/767 yılında da vefat etmiştir. Doğduğu şehir Irak bölgesinde yer alan Kûfe’dir. Kûfe o dönemin en büyük şehirlerinden birisidir. Eski medeniyetlerin beşiği olan Irak bölgesi çeşitli milletlerin, kavimlerin, cemaatlerin ve anlayışların yer aldığı kültürel anlamda zengin ve renkli bir bölgedir. Irak Bölgesinde Hıristiyan mezhepleri, İslam’dan önce çeşitli mektepler kurmuştur. Bölgede, Süryanilik yanında çeşitli dinler ve anlayışlar da mevcuttur. Kurulan bu mekteplerde, Yunan ve İran Felsefesi ders olarak okutulur, farklı din ve mezheplere ait düşünceler tartışılırdı. Şia, Haricilik, Mutezile gibi ekollerin görüşleri gündemde idi. En önemlisi, Sahabe’nin eğitiminden geçmiş olan Tabiin’in büyükleri bu bölgede bulunuyordu. Her yerde ders halkaları ve yoğun bir ilmi çalışma vardı.[3] Ebu Hanife böyle bir ortamda yetişmiş, Irak’ın bu müstesna ilim ve fikir ortamından sonuna kadar istifade etme fırsatı bulmuş, bu fırsatı en güzel şekilde değerlendirmiştir.

Hayatının büyük bölümünü Emeviler döneminde geçiren Ebu Hanife, bu dönemdeki siyasi çalkantılara ve entrikalara şahit olmuş, pek çok hükümdarı tanıma fırsatı bulmuş ve nihayet Emeviler’in yıkılışını görmüştür. Abbasiler Döneminin ilk zamanlarına da şahit olan Ebu Hanife, her iki devlete ait dönemin tecrübesine sahip olmuştur.

Ebu Hanife’nin, kendi yetiştiği ortam ile ilgili, “Ben ilim ve fıkıh ocağında yetiştim. İlim erbabıyla oturup kalktım. Fakihlerden en değerli birine devam ettim.”[4] dediği kayıtlıdır.

Farklı iki devlet ortamında ve çeşitli milletlerin, dinlerin, inançların, mezheplerin, ekollerin, anlayış ve tartışmaları arasında bulunması ve her anlayıştan insanla görüşüp fikir alışverişinde bulunması, yani yaşadığı çevre ve bu çevreden elde edilmesi gerekenlere sahip olma çabası Ebu Hanife’nin yetişmesinde önemli bir yere sahiptir.

 

  1. İyi Bir Eğitim Almış Olma ve Alan Bilgisine Hâkimiyet

Yazının devamını orjinal sitesinden okumak için burayı tıklayınız

Reklam
Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git